Tips voor vrouwen die na kanker vervroegd in de overgang komen
Na de actieve kankerbehandeling worden veel jonge vrouwen geconfronteerd met een vervroegde overgang na kanker. Of het nu door chemotherapie, bestraling, operaties of medicatie komt, de klachten zijn vaak vervelend en kunnen het welzijn en de kwaliteit van leven flink beïnvloeden.
Bij vrouwen die door medicatie in de overgang komen, rijst vaak de vraag of de bijwerkingen nog opwegen tegen de voordelen van de behandeling. Ongeveer 25% van de vrouwen stopt voortijdig met hormoontherapie vanwege de vervelende bijwerkingen – een aanzienlijk percentage.
In deze blog bespreek ik overgangsklachten na kanker en wat je kunt doen om ze te verlichten.
Welke klachten horen bij een vervroegde overgang na kanker?
- Opvliegers: plotselinge warmteaanvallen, vaak vergezeld van hevig zweten, vooral ’s nachts.
- Gewrichtsklachten: stijfheid en pijn in de gewrichten.
- Stemmingswisselingen: heftige schommelingen in emoties, gevoelens van somberheid en/of prikkelbaarheid.
- Vermoeidheid: een voortdurende vermoeidheid die vaak gepaard gaat met moeite om je te concentreren. Soms is het lastig te zeggen of dit komt door de overgang of door een chemobrein.
- Gewichtstoename: veel vrouwen merken een toename in gewicht, vooral rond de buik.
- Osteoporose: door de afname van oestrogeen neemt het risico op botontkalking toe.
Niet elke vrouw ervaart overgangsklachten, maar als je dit blog leest, herken je je hier misschien in.
Wat kun je doen bij overgangsklachten na kanker?
Hoewel de overgang na kanker intens kan voelen, zijn er manieren om de symptomen te verlichten. Een holistische aanpak met aandacht voor ontspanning, slaap, voeding en beweging kan aanzienlijk bijdragen aan het verminderen van klachten.
Begin met een dagboek
Houd een dagboek bij om te ontdekken wanneer je klachten het ergst zijn. Na een tijdje zul je zien dat er bepaalde triggers zijn die de symptomen verergeren.
Mogelijke triggers zijn:
- Alcohol
- Koffie
- Hoge buitentemperatuur
- Pittig eten
- Sterke emoties
- Stress
- Vermoeidheid
Als je je eigen triggers beter begrijpt, kun je proberen ze te vermijden. Voor stress en emoties kan het helpen om manieren te vinden om hier anders mee om te gaan.
Leefstijlveranderingen die je kunnen helpen
Voeding
- Kies voor een voedingspatroon rijk aan groenten, fruit, volkorenproducten en magere eiwitten. Vezels en eiwitten zijn nu extra belangrijk.
- Verhoog je inname van calcium (zuivel, groene bladgroenten, peulvruchten en zaden) en vitamine D (vette vis en/of supplement) voor sterke botten.
- Beperk suiker, bewerkte voedingsmiddelen, alcohol en pittig eten om stemmingswisselingen, gewichtstoename en opvliegers te verminderen.
- Het consumeren van gezonde vetten, zoals in zalm en makreel, walnoten en lijnzaad, kan bijdragen aan een betere stemming, concentratie en een gezond hart.
- Drink voldoende water, vooral als je last hebt van opvliegers, omdat je lichaam extra vocht verliest.
Beweging
- Regelmatige matig intensieve lichaamsbeweging, zoals wandelen, zwemmen of fietsen, kan helpen bij gewichtstoename, gewrichtspijn, botontkalking en stemmingswisselingen.
- Krachttraining helpt bij het behoud van spiermassa, gewicht en botdichtheid.
- Yoga of pilates bevorderen flexibiliteit en ontspanning en kunnen je slaap verbeteren.
- Beweging in de buitenlucht zorgt voor extra blootstelling aan daglicht, wat de aanmaak van vitamine D stimuleert en je stemming kan verbeteren.
Ontspanning
- Mindfulness en ademhalingsoefeningen verminderen stress en kunnen opvliegers en angst helpen verlichten.
- Meditatie, tai chi of massage helpen om spanning los te laten en innerlijke rust te vinden.
- Een vast dagritme met voldoende ontspanningsmomenten bevordert een betere stemming en slaap.
Slaap
- Probeer een regelmatig slaapschema aan te houden door elke dag op dezelfde tijd naar bed te gaan en op te staan.
- Zorg voor een koele, donkere en rustige slaapomgeving om nachtelijk zweten te verminderen.
- Vermijd cafeïne en alcohol in de avond, omdat ze de slaap kunnen verstoren.
- Voldoende ontspanning en beweging overdag zorgen voor een betere nachtrust.
- Bouw je avondactiviteiten langzaam af en overweeg ontspanningsrituelen voor het slapengaan.
Een gezonde leefstijl en goede zelfzorg kunnen overgangsklachten aanzienlijk verlichten. Vaste routines hebben vaak een positief effect.
Wanneer aanvullende hulp overwegen?
Als de bovenstaande tips niet voldoende helpen, overleg dan met je arts over andere opties, zoals:
- Hormoonvervangingstherapie (geschiktheid hangt sterk af van het type kanker en je medische geschiedenis), antidepressiva of andere medicatie bij overgangsklachten.
- Fezolinetant (merknaam Veoza): een nieuw, veelbelovend, niet-hormonaal middel dat kan helpen bij opvliegers en nachtelijk zweten. Het wordt nog niet vergoed door de zorgverzekering en de veiligheid tijdens kankerbehandeling wordt nog onderzocht. Voor vrouwen die de behandeling hebben afgerond, kan dit mogelijk een optie zijn.
Let op: Sommige vrij verkrijgbare kruidengeneesmiddelen tegen overgangsklachten zijn niet geschikt voor mensen met hormonale kanker of in combinatie met medicatie, zoals tamoxifen. Overleg daarom altijd met je arts voordat je een supplement gebruikt.
Tot slot
De overgang kan een uitdagende periode zijn, zeker na een intensieve kankerbehandeling. Zorg goed voor jezelf en neem klachten serieus. Bespreek aanhoudende klachten die je kwaliteit van leven beïnvloeden altijd met je arts.
Herken je dit en wil je hier niet alleen doorheen?
De overgang na kanker kan je energie, stemming en vertrouwen in je lichaam flink beïnvloeden. En hoewel er veel is wat je zelf kunt doen, hoef je het niet alleen uit te zoeken.
In mijn begeleiding kijk ik samen met jou naar wat jouw lichaam nu nodig heeft — op het gebied van voeding, leefstijl, rust en herstel. Zodat je stap voor stap weer meer grip en vertrouwen kunt ervaren in je dagelijks leven.
Wil je weten wat ik voor jou kan betekenen?
Stuur me gerust een berichtje of kijk op mijn website voor mijn 1:1 traject.